Ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin eleştirel görsel okuma becerilerinin geliştirilmesi - Kaya, Eşe (Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü)
Eleştirel görsel okuma, eleştirel düşünmenin temelindeki sorgulayıcılığın görsel boyuta taşınarak görsel ögelerin sorgulanmaya teşvik edilmesidir. Bir beceri olarak eleştirel görsel okuryazarlık; fikir yürütmeyi, karşı okumalar yapmayı, cevabı zor sorular sormayı, metnin gizlenmiş gerçeğini görmeyi, metnin kimin adına ve ne amaçla yazıldığını anlamayı içerir. Çeşitli ülkelerde genellikle ana dil eğitimiyle bütünleştirilen eleştirel görsel okuryazarlık eğitimi, öğrencilerin yazılı ve görsel metinlerle daha derin bir şekilde etkileşime girme becerilerini geliştirir. Çalışmanın ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin eleştirel görsel okuma becerilerinin geliştirilmesi için Türkçe derslerinin uygulanmasına yönelik bilgiler sunabileceği, çalışmada yer alan etkinlik ve uygulama örneklerinin yeni etkinlikler ve uygulamalar için fikirler verebileceği, çalışmanın Türkçe öğretmenlerine, Türkçe öğretimine ve alan yazına bir katkı sağlayabileceği düşünüldüğü için bu çalışma önemli görülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin eleştirel görsel okuma beceri düzeylerinin çağdaş öğretim yöntem ve teknikleriyle zenginleştirilmiş eylem planlarıyla geliştirilmesidir. Eylem araştırması deseniyle yürütülen bu çalışma, toplam dokuz hafta (iki hafta pilot uygulama, yedi hafta asıl uygulama) sürmüştür. Çalışma boyunca 7.sınıf öğrencilerinin eleştirel görsel okuma becerilerini geliştirmek amacıyla Türkçe dersleri, çağdaş öğretim yöntem ve teknikleri ile zenginleştirilerek gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu; Afyonkarahisar il merkezinde bulunan bir kamu eğitim kurumuna kayıtlı akademik başarıları orta düzeyde olan 15 yedinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri; araştırmacı günlüğü, öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri, Eleştirel Görsel Okuma Ölçeği ve sınıf içi gözlemler aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen nitel veriler, içerik analizine tabi tutulmuştur. Nicel verilerin analizinde Normallik testi analizi ve İlişkili Örneklemler t testi analizi yapılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre; çalışma öncesinde eleştirel görsel okuma beceri düzeyleri düşük olarak tespit edilen öğrencilerin çalışma sonunda bu becerilerinin geliştiği görülmüştür.

Critical visual reading is the encouragement of visual elements to be questioned by moving the questioning at the basis of critical thinking to the visual dimension. Critical visual literacy as a skill involves reasoning, counter-reading, asking difficult questions, seeing the hidden truth of the text, and understanding for whom and for what purpose the text was written. Critical visual literacy education, which is often integrated with mother tongue education in various countries, develops students’ skills to interact with written and visual texts in a deeper way. This study is considered important because it is thought that the study can provide information about the implementation of Turkish lessons for the development of critical visual reading skills of secondary school 7th grade students, the activity and application examples in the study can provide ideas for new activities and applications, and the study can contribute to Turkish teachers, Turkish language teaching and the literature. In this context, the aim of the study is to improve the critical visual reading skill levels of secondary school 7th grade students through action plans enriched with contemporary teaching methods and techniques. This study, which was conducted with an action research design, lasted for a total of nine weeks (two weeks pilot implementation, seven weeks actual implementation). Throughout the study, Turkish lessons were enriched with contemporary teaching methods and techniques in order to improve the critical visual reading skills of 7th grade students. The study group consisted of 15 seventh grade students with moderate academic achievement enrolled in a public educational institution in Afyonkarahisar city center. Data were collected through researcher’s diary, student diaries, semi-structured focus group interviews, Critical Visual Reading Scale and classroom observations. The qualitative data obtained were subjected to content analysis. Normality test analysis and Paired Samples t-test were used to analyze quantitative data. According to the results of the study, it was seen that the students whose critical visual reading skill levels were found to be low before the study improved their skills at the end of the study.
Developing critical visual reading skills of secondary school 7th grade students
Keywords: Türkçe Eğitimi; Eleştirel Görsel Okuma Becerisi; Eylem Araştırması; Teaching Turkish; Critical Visual Reading Skills; Action Research