İstanbul Büyükada'da yetişen ağaçlara zarar veren odun çürüklüğü mantarlarının belirlenmesi - Severoğlu, Zeki; Sümer, Sabri; Uras, Mehmet Emin (Afyon Kocatepe Üniversitesi)
Büyükada, İstanbul’un en önemli doğasal ve turistik merkezlerinden biridir. Adalar’da yeşil örtünün korunmaya çalışılmasına rağmen son yıllarda artan çevresel problemlerin yanında artan antropojenik baskılar ve etkilerden dolayı ağaçlarda da tahribat ve hastalıklar hızlı bir yükseliş göstermiştir. Bu hastalıklar Büyükada’ya peyzaj değeri katan canlı ağaçların kalite ve görünümlerini bozacağı gibi, çoğu tabii anıt olan bu ağaçları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya getirmektedir. Hastalıkların artmasının diğer olumsuz yönü de bu hastalıkların Büyükada’da Avrupa’nın en büyük ahşap eseri olan yetimhanenin, birçok köşk, villa, yalı ve bazı devlet kurum binalarının ahşap kısımlarında yaptığı ve yapacağı tahribatlardır. Bu çalışmada Büyükada’daki canlı ağaçlarda tespit edilen “odun çürüklüğü” yapan mantarlar incelenmiştir. Çalışmada belirlenen odun çürüklüğü yapan mantarlar tespit edilip, beyaz çürüklük, esmer (kahverengi) çürüklük ve yumuşak çürüklük yapan mantarlar şeklinde sınıflandırılmıştır. Çalışmada Basidiomycota (26) ve az sayıda Ascomycota üyesi (2) mantar tespit edilmiştir. Büyükada’da çok sayıda ağaçta tespit edilen beyaz çürüklük mantarlarından, Stereum hirsutum, Schizophyllum commune, Ganoderma applanatum, Trametes versicolor ve Porodaedalea pini mantarlarının çok sayıda ve yaygın olduğu görülmüştür. Çalışmanın en önemli sonuçlarından biri de çok sayıda hastalıklardan dolayı tamamen kurumuş ve kesilmek zorunda kalınmış ağaçlar olduğunun görülmesidir. Bu sonuca göre Büyükada’da ciddi bir ağaç tedavisi ve restorasyonu yapılması, ahşap binaların ahşap kısımlarının emprenyelenmesi veya boyanmasının zorunlu olduğu tespit edilmiştir.

Buyukada, is one of the most important natural and touristic centers of Istanbul. Despite the efforts to protect the vegetation on the islands, the damage and diseases in the trees have shown a rapid increase due to the increasing environmental problems as well as the increasing anthropogenic impact in recent years. These diseases will deteriorate the quality and appearance of trees that add landscape value to Buyukada, and bring these trees, most of which are natural monuments, in danger of death. Another negative aspect of the increase of diseases is the destructions on the wooden parts of the biggest wooden structure of Europe; the orphanage, mansions, villas, and government buildings. In this study, the fungi that cause "Wood decay" detected on living trees in Buyukada. Wood decay fungi were determined in the study and classified as white, brown and soft rot. Basidiomycota (26) and a small number of Ascomycota members (2) were found. Among the white rot fungi detected in many trees, white rot fungi such as, Stereum hirsutum, Schizophyllum commune, Ganoderma applanatum, Trametes versicolor and Porodaedalea pini fungi have been seen to be numerous and common. One of the most important results of the study is also that it is seen that there are many trees; these have completely dried up and had to be cut because of the diseases. Therefore, it was determined that a serious tree treatment and restorations should be carried out in Buyukada, and the wooden parts of wooden buildings should be impregnated or painted.
Determination of wood decay fungi that damage trees growing in Buyukada, Istanbul
Keywords: Esmer Çürüklük; Beyaz Çürüklük; Makromantar; Basidiomycetes; Ahşap; Bitki Hastalıkları; Brown Rot; White Rot; Macrofungus; Basidiomycetes; Wood; Plant Pathology