Cumhuriyetin ilk kadın arkeoloğu Jale İnan - Safran, Mustafa; Özdemir Çiçeklitaş, Güllühan (Afyon Kocatepe Üniversitesi)
Türkiye’nin önde gelen arkeologlarından biri olan ve Türk arkeoloji bilimine yaptığı katkıları ile tanınan Jale İnan, yaptığı araştırma ve kazılar ile Anadolu’nun antik dönemlerine ışık tutan buluntuların keşfedilmesinde önemli bir role sahiptir. Jale İnan’ın en önemli çalışmaları, Antalya Perge-Side, Kremna ve Pamphylia Selukeia’sında gerçekleştirdiği kazılardır. Hocası Arif Müfit Mansel ile birlikte Türkiye’nin çeşitli bölgelerindeki tarihi eserleri korumak ve restore etmek için projeler yürütmüştür. Yurt dışına kaçırılan eserlerin ülkeye geri getirilmesi noktasında özellikle de Yorgun Herakles Heykeli’nin iadesi için yaptığı çalışmalar, dünyada ve ülkemizde önemli bir yankı uyandırmıştır. İnan’ın faaliyetleri sadece arkeolojik kazılarla sınırlı kalmamış aynı zamanda Türkiye’deki arkeoloji eğitimine önemli katkılarda bulunmuş ve genç araştırmacıları yetiştirmiştir. İnan, birçok araştırma projesine liderlik etmiş ve arkeoloji alanında sayısız makale ve kitap yayınlamıştır. Jale İnan, arkeolojiye olan tutkusu ve özverili çalışmalarıyla Türkiye’de ve uluslararası arkeoloji camiasında saygın bir konuma sahiptir. Onun araştırmaları, Türkiye’nin tarihini ve kültürünü daha iyi anlamaya yardımcı olmuş ve arkeolojinin gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur. Bugün hâlâ hatırlanan ve takdir edilen bir arkeolog olarak Jale İnan, Türkiye’nin arkeolojik mirasının korunmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına olan bağlılığıyla bilinmektedir. Bu makalenin amacı, Jale İnan’ın Türkiye Cumhuriyeti’ne yaptığı önemli katkıları ve Cumhuriyet Dönemindeki arkeoloji çalışmalarında oynadığı rolü inceleyerek onun ulusal mirasın korunması ve kültürel kimliğin güçlendirilmesindeki etkisini vurgulamaktır.

Jale Inan, one of Türkiye’s leading archaeologists and known for her contributions to the Turkish archeology world and her contributions to science, has made significant contributions to the discovery of important finds that shed light on the ancient periods of Anatolia with her research and excavations. The most important works of Jale Inan are the excavations she carried out in Antalya Perge-Side, Kremna, and Pamphylia Selukeia. Together with his supervisor, Arif Müfit Mansel, they carried out projects to preserve and restore historical artifacts in various regions of Türkiye. His works for Tired Heracles, especially when bringing back the works smuggled abroad, significantly impacted the world and our country. Inan’s contributions were not limited to excavations. At the same time, he made significant contributions to archeology education in Türkiye and trained young researchers. He has led many research projects and published numerous articles and books in archeology. With her passion for archeology and devoted work, Jale Inan has a respected position in Türkiye and the international archeology community. His research has helped to better understand the history and culture of Türkiye and has made significant contributions to the development of archeology. As an archaeologist still remembered and appreciated today, Jale Inan is known for her dedication to preserving Türkiye’s archaeological heritage and passing it on to future generations. This article aims to highlight Jale Inan’s essential contributions to the Republic of Türkiye and her role in archeology studies in the Republican period and to highlight her influence on preserving national heritage and strengthening cultural identity.
Jale Inan, the first female archaeologist of the Republic
Keywords: Jale İnan; Arkeoloji; Herakles; Cumhuriyet; Side; Perge; Jale Inan; Archeology; Heracles; Republic