Afyonkarahisar İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Karlılık Analizi ile İşletmelerde Karşılaşılan Üretim ve Pazarlama Sorunları
Abstract
Bu araştırma, Afyonkarahisar İli’nde süt sığırcılığı faaliyetiyle uğraşan işletmelerin
karlılık analizleri yapılarak, işletmelerde ortaya çıkan üretim ve pazarlama
sorunlarının araştırılması amacıyla yapılmıştır.
Araştırmanın materyali İl genelinde faaliyetini sürdüren “Damızlık Sığır
Yetiştiricileri Birliği”ne bağlı toplam 78 işletmeden elde edilmiştir. Söz konusu
veriler 2006 Mayıs sonu itibariyle anket yoluyla sağlanan 1 yıllık üretim
kayıtlarından oluşmaktadır.
Tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen işletmelerden; 1-15 baş hayvana sahip
22 işletme küçük, 16-35 baş hayvana sahip 41 işletme orta, 36 ve üzeri baş hayvana
sahip 15 işletme ise büyük ölçekli olarak sınıflandırılmıştır.
İşletmelerin karlılık durumu, mali ve ekonomik rantabilite ile rantabilite
faktörü rasyoları yardımıyla değerlendirilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre, işletmelerde maliyeti oluşturan masraf unsurları
arasında, % 47,82 ile yem ilk sırayı almakta, bunu % 26,97 ile işçilik, % 7,84 ile
amortismanlar, % 7,28 ile diğer (enerji+akaryakıt+yabancı sermaye faizi+diğer cari
giderler) giderler, % 4,25 ile sağlık, % 3,25 ile bakım-onarım ve % 2,59 ile genel
idare giderlerinin izlediği tespit edilmiştir.İşletmelerin toplam gelirleri arasında süt satış geliri % 52,68 ile ilk sırada yer
almaktadır. Bunu % 40,83 ile envanter kıymet artışı, % 6,49 ile buzağı geliri
izlemiştir.
İşletmelerin ortalama mali rantabilitesi % -3,77; ekonomik rantabilitesi % -3,56
ve rantabilite faktörü % -22,40 olarak gerçekleşmiştir. Masraf-hasıla oranı(O/I) da
0,99 bulunmuştur.
Mevcut koşullar altında gerek üretim maliyeti, gerekse rantabilite değerlerine
göre en iyi işletme performansı büyük ölçekli işletmelerde belirlenmiştir.
Araştırmada, işletmelerde yem girdisi kullanımındaki yetersizlikler, süt
pazarlamasındaki oligopson piyasa yapısı ile örgütlenme ve finansman sorunları
karlılığı engelleyen başlıca faktörler olarak tespit edilmiştir. This investigation was carried out in order to determine dairy enterprises’s
production and marketing problems by doing profitability analyse.
With this aim, a questionnaire study has been conducted in 78 enterprises
which related with Stock Cattle Breeders Community in Afyonkarahisar. This data
include production records between May 2005 – May 2006.
The enterprises were chosen by randomly sampling method that is identified 22
small which have 1-15 dairy cows, 41 medium which have 16-35 dairy cows and 15
large which have 36 and over dairy cows.
The enterprises profitability status was estimated with financial and economic
profitability and ratios of profitability factor.
According to the finding results, cost factors, which consist cost, include firstly
47,82 % feed, after 26,97 % labour, 7,84 % amortization, 7,28 % other costs
(energy+liquid fuel+foreign capital interest+other current costs), 4,25 % vets and
meds, 3,25 % repair and maintenance, 2,59 % general management costs.Average income distribution observed in these enterprises were as follows;
milk sales, inventory value increases, calf revenues, 52,68 %, 48,83 % and 6,49 %
respectively.
In the enterprises, it was founded that average financial rantability is -3,77 %,
economic rantability is -3,56 % and rantability factor is -22,40 %. Returns to scale
was 0,99.
Under present condition, the best enterprises performance is determinated in
the large ones, according to production costs and profitability valuation.
In the research, insufficient of using feed input is fixated for the biggest factor
that hinder the profitability is oligopsony market structure with organization and
financing problem in the milk marketing.
Collections
- Yüksek Lisans Tezleri [615]