Mehmet Görmez’in hadis ve sünneti doğru anlama çabalarına katkısı ve teklif ettiği i̇lkeler üzerine bir değerlendirme

Abstract

Mehmet Görmez, akademik çalışmalarını hadis alanında yürüten ve kurduğu İslâm Düşünce Enstitüsü’nde metodoloji konusundaki çalışmalarını sürdüren günümüz hadis araştırmacılarındandır. Görmez, hadis ve sünnetle ilgili tartışmaların en önemli sebeplerinden birinin “anlama ve yorumlama konusundaki yöntem eksikliği” olduğunu fark etmiş ve konuyu doktora tezi olarak çalışmıştır. O, 2020 yılında yayınladığı Sünnet ve Hadisi Anlama Kılavuzu’nda ise hadis ve sünnet tartışmalarının doğru zeminde yapılmasına katkı sunmak amacıyla kırk iki ilkeden oluşan yeni bir usûl önermiştir. Görmez’in eserinde teklif ettiği prensiplerin değerlendirilmesine yönelik çalışmaların kemiyet ve keyfiyet bakımından yetersiz oluşu bu makalenin yazılma nedenidir. Makalede onun hadis ve sünnet tartışmalarına yaklaşımı, hadis ve sünneti doğru anlama ve yorumlama çabalarına katkısı incelenmiş, önerdiği ilkelere yöneltilen bazı tenkitler analiz edilmiştir. Çalışmada Görmez’in her biri ayrı araştırmaların konusu olan görüşleri yerine sadece hadis ve sünnete dair olanları ele alınmıştır. Makalede veri toplama ve analiz yöntemi kullanılmıştır. Makalenin amacı onun hadis ve sünneti doğru anlama çabalarına katkısını tahlil etmek, ortaya koyduğu usûle yöneltilen bazı tenkitleri değerlendirmektir. Makale sonunda onun hadis ve sünneti doğru anlama ve yorumlama konusunda önerdiği ilkelerin kayda değer olduğu, bu usûl problemini çözmek için zengin hadis tarihinden, Usûl-i Fıkh’ın farklı ekollerinden, çağdaş anlambilim ve yorumbilimden faydalanılması gerektiği ve bu konudaki gayretlerin sürdürülmesinin isabetli olacağı neticesine ulaşılmıştır.