Macro dynamics of inflation in the Turkish economy

Abstract

This study analyzes the macroeconomic determinants of inflation, a significant economic issue in national economies, using monthly data from January 2006 to January 2023 for the Turkish economy. Understanding inflation and its influencing factors is crucial for enhancing the effectiveness of disinflationary measures due to their adverse impacts on economic units. In this context, the relationship between inflation and selected macroeconomic variables was investigated for the Turkish economy. Based on the cointegration test results, it was established that the series are cointegrated. In the long term, money supply and interest rate variables positively impact inflation. Conversely, inflation is negatively impacted by the Industrial Production Index (IPI), which measures economic growth. This result indicates that increases in production capacity and economic growth reduce inflation. These findings suggest that the Turkish economy operates with underemployment and that monetary factors significantly impact inflation. The outcomes of the Granger causality analysis indicate a reciprocal causal relationship between inflation, money supply, and exchange rate.

Bu çalışma kapsamında son dönemlerde ülke ekonomilerinde en önemli ekonomik sorun olarak göze çarpan enflasyon olgusunun makroekonomik belirleyicileri 2006:1 ile 2023:1 arası dönemde aylık frekanslı veriler yardımıyla Türkiye ekonomisi için incelenmiştir. Ekonomik birimler üzerindeki doğrudan negatif etkilerinden dolayı enflasyonu ve belirleyen faktörlerin doğru bir şekilde anlaşılmasını geliştirilecek politikaların başarısını artıracaktır. Bu kapsamda enflasyon oranı ile seçilmiş makroekonomik değişkenler arasındaki ilişki Türkiye ekonomisi bağlamında araştırılmıştır. Düzeyde durağan olmayan seriler arasında yapılan eş bütünleşme test sonucuna göre seriler eşbütünleşik çıkmıştır. Uzun dönemde para arzı ve faiz oranı değişkenlerinin enflasyon üzerinde pozitif etkiler oluşturduğu, ekonomik büyümeyi temsilen modele dâhil edilen Sanayi Üretim Endeksinin ise enflasyon üzerinde negatif etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuç, üretim kapasitesinde dolayısıyla ekonomik büyümede meydana gelen artışların enflasyonu azalttığına işaret etmektedir. Bu bağlamda Türkiye ekonomisinin eksik istihdamla çalıştığını ve parasal faktörlerin enflasyon üzerinde daha fazla etkiler taşıdığını göstermektedir. Granger nedensellik analizi sonuçlarına göre ise enflasyon, para arzı ve döviz kuru değişkenleri arasında çift yönlü Granger nedensellik ilişkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.