Durkheim'ın sağ eli'nin sol eli'ne üstünlüğü: Bourdieu'nün muhalefetine karşı Ziya Gökalp'in politik zaferi

Abstract

Pierre Bourdieu, Fransız ekolünün kendine has sosyolojisinin modern zamanlara evirilmiş veya zaman makinesiyle bir yüzyıl öteye gelmiş gibi sosyolojisi ile zihinleri allak bullak etmeye devam ederken, onun Durkheim gibi önemli bir düşünürün sosyolojisi bağlamında ele alarak, Ziya Gökalp ile karşılaştıran bu metnin maksadı, Bourdieu’nün “devletin sol eli” olarak tanımladığı refah kavramına karşın, refahın aslında toplumu bir arada tutan ve neredeyse milli duyguların gelişmesine katkı sunan bir yanının olduğunu ortaya koymaktır. Daha doğrusu Ziya Gökalp’in, toplumu bir arada tutan ne varsa, o olguları milliyetçi düşüncenin gelişmesine bir katkı olarak görmesi ve benimsemesi bir sınır tanımamaktadır. Her ne kadar Bourdieu, refah devletinin enternasyonal bir tutum takındığını iddia ederek Durkheim’ın vatanseverliği oluşturan her öğeyi bağrına bastığını gömüş olsa da, yaşam koşullarının iyileşmesini küresel sisteme entegre olmanın bir biçimi olarak açıklamaktadır. Yani, Durkheim’a göre devletin toplumu bir arada tutan bütün faaliyetleri vatanseverliğe yönelimken; Bourdieu bu faaliyetleri olması gereken gibi algılaması sebebiyle sol faaliyetler bütünü olarak tanımlamaktadır. Bizim amacımız da Durkehim’ın vatanseverliğe ilişkin vurgusunun özellikle ulus-devletlerin büyümeye başladığı dönemde ülkemizin bu sürece dahil olmasının yolunu açan Ziya Gökalp’i, özellikle sağ politik tavır üzerinden inşa etmeye çalıştığı ulus bilincini Durkheim’in Sol Eli olarak tanımlanan Bourdieu karşısına koyarak analiz etmek ve günümüze gelindiğinde aslında Bourdieu’nün değil Gökalp’in haklı olduğunu ortaya koymaktır.

While Pierre Bourdieu continues to perplex minds with his sociology as if the unique social theory of the French school has evolved into modern times or advanced a century with the aid of a time machine, the present text, which deals with his sociology in the context of that of an important thinker like Durkheim and compares it with Ziya Gökalp, aims to reveal that against Bourdieu's definition of welfare as "the left hand of the state," the concept actually possesses an aspect that keeps society together and almost contributes to the development of national feelings. More precisely, Ziya Gökalp's perspective and incorporation of the elements that reinforce societal cohesion as a contribution to the advancement of nationalist thought knows no bounds. Although Bourdieu asserts that the welfare state espouses an international perspective, he aligns with Durkheim's notion of patriotism in explaining the enhancement of living standards as a means of integration into the global system. In other words, Durkheim asserts that all state activities aimed at maintaining social cohesion are oriented towards patriotism. Bourdieu, however, characterizes these as a set of leftist activities, reflecting his perception of their underlying rationale. The present study aims to examine Durkheim's emphasis on patriotism, particularly as exemplified by Ziya Gökalp, who played a pivotal role in integrating our country into this process at a time when nation-states were emerging, and the national consciousness he sought to foster, particularly through a right-wing political stance, by positioning him in opposition to Bourdieu, who is regarded as Durkheim's Left Hand, and to demonstrate that it is Gökalp, not Bourdieu, whose ideas are more relevant in the present era.