Enerji belirsizliklerinin borsa ve döviz piyasasına etkisi: Türkiye’den ampirik kanıtlar

Abstract

Bu çalışmanın amacı, küresel enerji belirsizliklerinin borsa ve döviz piyasasına etkisini Türkiye için incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Enerji Belirsizliği İndeksi (EBİ), BİST 100 indeksi ve USD/TRY kurunun Ocak 1996 ile Ekim 2022 arasındaki aylık verileri kullanılarak Kantil-Kantil Kernel Tabanlı Düzenlenmiş En Küçük Kareler, Kantil-Kantil Granger Nedensellik ve Çapraz Kantilogram analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, EBİ’nin BİST 100 ve USD/TRY üzerinde doğrusal olmayan negatif ve nedensel etkisinin olduğunu göstermiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, Türkiye’deki finansal karar alıcılarının enerji piyasalarındaki dalgalanmaları ve sürdürülebilirliği dikkate alarak piyasa risklerini daha iyi anlamalarına katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

The aim of this study is to examine the impact of global energy uncertainties on on the stock and foreign exchange markets for Türkiye. For this purpose, Quantile-Quantile Kernel-Based Regularized Least Squares, Quantile-Quantile Granger Causality, and Cross Quantilogram analyses are performed using the monthly data of the Energy Uncertainty Index (EUI), the BIST 100 index, and the USD/TRY exchange rate between January 1996 and October 2022. The analysis results reveal that EUI has a nonlinear negative and causal effect on BIST 100 and USD/TRY. The findings of this study are expected to contribute to financial decision-makers in Türkiye to better understand market risks by considering fluctuations and sustainability in the energy markets.