OECD ülkelerinin daha iyi yaşam endeksine göre performansının TOPSIS ve VIKOR yöntemi ile ölçülmesi

Abstract

Bu çalışma, refahın ölçülmesine daha kapsamlı bir bakış açısı getiren OECD’nin Daha İyi Yaşam Endeksi’ni ele almaktadır. Refah, yalnızca ekonomik göstergelerle sınırlı değildir; sosyal, kültürel ve çevresel faktörler de bireylerin yaşam kalitesinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Konut, gelir, istihdam, eğitim, çevre, sağlık, güvenlik ve sivil katılım gibi unsurlar, bireylerin genel refah düzeyini şekillendiren temel etmenler arasındadır. Bu doğrultuda, çalışmada OECD ülkelerinin yaşam kalitesi, TOPSIS ve VİKOR yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Lüksemburg, TOPSIS yönteminde en iyi ülke olarak belirlenirken, VIKOR yönteminde üçüncü sırada yer almaktadır. Norveç ve ABD, VIKOR yöntemine göre en iyi ülkeler arasında gösterilirken, TOPSIS yönteminde bu ülkeler ilk üçte yer almamaktadır. Türkiye, her iki yönteme göre de en kötü ülkelerden biri olarak belirlenmiştir. Sonuçlara göre, refahın yalnızca ekonomik büyüme ile açıklanamayacağını; sosyal ve çevresel koşulların da büyük önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu ülkelerde özellikle sosyal ve çevresel alanlarda önemli iyileştirmelere ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Sonuç olarak, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için yalnızca ekonomik büyümeye odaklanmak yeterli değildir. Toplumların refah seviyesini artırmak için sosyal ve çevresel faktörlerin dengeli bir şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

This study explores the OECD’s Better Life Index, offering a more holistic perspective on measuring well-being. Well-being is not just about economic prosperity; social, cultural, and environmental factors also play a vital role in shaping people’s quality of life. Key aspects such as housing, income, employment, education, environment, health, safety, and civic participation all contribute to an individual’s overall well-being. With this in mind, the study evaluates the quality of life in OECD countries using the TOPSIS method. The findings make it clear that economic growth alone is not enough to explain well-being—social and environmental conditions must also be taken into account. According to the results, Luxembourg was identified as the best country according to the TOPSIS method, while it ranked third in the VIKOR method. Norway and the United States were among the best countries according to the VIKOR method, whereas they did not appear in the top three in the TOPSIS ranking. Turkey was identified as one of the worst-performing countries in both methods. These findings indicate that significant improvements are needed, particularly in social and environmental aspects, in these countries. These countries face notable challenges, particularly in social and environmental aspects, highlighting the need for significant improvements in these areas. In conclusion, achieving sustainable development goals requires more than just economic growth. To truly enhance the well-being of societies, a balanced approach that considers social and environmental factors is essential.