Bölgesel kalkınmada yeni yaklaşım: Yükseköğretimde bölgesel kalkınma odaklı misyon farklılaşması ve ihtisaslaşma projesi

Abstract

Küreselleşmeyle birlikte üniversiteler, geleneksel yapılarını dönüştürerek, misyon, vizyon ve amaçlarında çeşitlilik gerçekleştirmektedir. Üniversiteler günümüzde eğitim, öğretim, araştırma ve geliştirme görevlerinin yanı sıra topluma hizmet etme noktasında bölgesel kalkınmaya destek vermektedir. Bilgiye dayalı üretim ekonomisine, yeni ulusal ve uluslararası iş birliklerine, AR-GE çalışmalarına, inovasyona, katma değere sahip ürünlerin üretimine ve bu ürünlerin ticarileştirilmesine dayanan bu yeni model bölgesel kalkınmada misyon farklılaşması ve ihtisaslaşma adı altında Türkiye’de kendine yer bulmuştur. Türkiye’de 2006 yılında hayata geçirilen ‘‘her ile bir üniversite’’ projesi kapsamında toplam 208 üniversite bulunmaktadır. Bu üniversitelerin nitelikli hale getirilmesi, eğitim ve öğretimin yanında bulundukları illerin ve bölgelerin kalkınmasında da önemli roller oynaması için 2015 yılında Yükseköğretim Kurumu (YÖK) tarafından üniversitelerin bulundukları kentin yetkinliklerini ve özelliklerini de dikkate alarak ihtisaslaşması yönünde ‘Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma Projesi’ hayata geçirilmiştir. Bu çalışmada üniversitelerin bulundukları bölgelerde kalkınmaya verdikleri katkı bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Çalışmada doküman analizi ve ilişkisel araştırma yöntemi kullanılmış ve alandaki literatür bilgisinden yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında bölgesel kalkınma odaklı misyon farklılaşması ve ihtisaslaşma projesinin bölgesel kalkınmadaki rolü ortaya konulmuş, ihtisas üniversitelerinin çalışmalarına yer verilmiş ve bu üniversitelerin hangi alanlarda hangi projelerle bölgesel kalkınmaya katkı sağladıkları ortaya konulmuştur.

Universities are transforming their traditional structures and achieving diversity in their mission, vision and objectives. In addition to their education, training, research and development duties, universities support regional development in terms of serving society. This new model, based on national and international collaborations, R&D studies, innovation, production of value-added products and commercialization of these products, has found a place in Turkey under the name of mission differentiation and specialization in regional development. In order for these universities to play important roles in the development of the regions in which they are located, as well as education, the ‘Regional Development Oriented Mission Differentiation and Specialization Project’ was implemented by the Council of Higher Education (YÖK) in 2015 for the specialization of universities. In this study, relational research methods and document analysis methods were used and literature information in the field was used. Within the scope of the study, the role of regional development-oriented mission differentiation and specialization project in regional development is explained, and by including the studies of specialized universities, it is revealed in which areas, and with which projects these universities contribute to regional development.