From battleground to intermediary: The conditions and limits of Iraq’s mediation diplomacy in the middle east

Abstract

This study examines the conditions under which Iraq can make a meaningful and sustainable contribution as a mediator in interstate disputes in the Middle East. To this end, it compares Iraq’s role in the Iran–Saudi Arabia dialogue, contacts involving Iran and Jordan and Iran and Egypt, and the attempted rapprochement between Türkiye and Syria in 2024. Methodologically, the study combines structured, focused case comparison with within-case chronological analysis, separately assessing diplomatic functions, observable effects, and the reliability of the evidence. It argues that Iraq’s comparative advantage lies in early-stage, facilitative mediation functions, including opening discreet channels, transmitting messages, sustaining exploratory contacts, and providing a platform acceptable to the parties. The effectiveness of this contribution depends on three conditions: the parties’ readiness to negotiate; Iraq’s simultaneous access to and relational acceptability among both sides; and the absence of domestic political obstruction that could undermine credibility and continuity. Active neutrality is treated not as an outcome of these conditions, but as an issue-specific diplomatic practice through which Iraq maintains functional relations with rival governments without fully aligning with any party. The comparative findings show that Iraq can facilitate entry into dialogue and confidence-building, but that diplomatic access alone is insufficient when evidence is limited, party readiness is low, or bargaining positions are incompatible. The study contributes empirically and conceptually to the literature on regional mediation by demonstrating that Iraq’s mediation capacity is stage-specific and that movement toward political settlement often requires stronger leverage or a more capable external sponsor.Bu çalışma, Irak’ın Ortadoğu’daki devletlerarası anlaşmazlıklarda arabulucu olarak hangi koşullarda anlamlı ve sürdürülebilir katkı sağlayabileceğini incelemektedir. Bu amaçla Irak’ın İran–Suudi Arabistan diyaloğundaki rolü, İran–Ürdün ve İran–Mısır temasları ile 2024 yılında Türkiye ile Suriye arasında başlatılmaya çalışılan yakınlaşma girişimleri karşılaştırılmaktadır. Yöntem, yapılandırılmış ve odaklanmış vaka karşılaştırmasını kronolojik vaka içi analizle birleştirmekte; diplomatik işlevleri, gözlemlenebilir etkileri ve kanıtların güvenilirliğini ayrı ayrı değerlendirmektedir. Makale, Irak’ın karşılaştırmalı üstünlüğünün, gizli kanallar açma, mesaj iletme, keşif amaçlı temasları sürdürme ve taraflarca kabul edilebilir bir platform sağlama gibi kolaylaştırıcı nitelikteki erken aşama arabuluculuk işlevlerinde bulunduğunu savunmaktadır. Bu katkının etkinliği üç koşula bağlıdır: tarafların müzakereye hazır olması, Irak’ın her iki tarafla eşzamanlı erişim ve ilişkisel kabul edilebilirlik geliştirebilmesi ve iç politik engellemenin güvenilirlik ile sürekliliği zayıflatmaması. Aktif tarafsızlık ise bu koşulların sonucu değil, Irak’ın herhangi bir tarafa bütünüyle hizalanmadan rakip hükümetlerle işler ilişkiler sürdürmesine dayanan, konuya özgü bir diplomatik uygulama olarak ele alınmaktadır. Karşılaştırmalı bulgular, Irak’ın sürece giriş ve güven inşasını kolaylaştırabildiğini; ancak sınırlı kanıt, düşük taraf hazırlığı ve bağdaşmayan pazarlık pozisyonları karşısında diplomatik erişimin tek başına yeterli olmadığını göstermektedir. Çalışma, Irak’ın arabuluculuk kapasitesinin aşamaya özgü olduğunu ve siyasi çözüme geçişin çoğu zaman daha güçlü etki araçları ya da daha yetkin bir dış destekçi gerektirdiğini ortaya koyarak bölgesel arabuluculuk literatürüne ampirik ve kavramsal katkı sunmaktadır.