İş makinelerinin periyodik muayenelerinin Türkiye ve dünyadaki uygulamalarının Karşılaştırılması

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de iş makinelerinin periyodik muayene ve kontrol süreçlerini mevzuat, uygulama, denetim, akreditasyon ve dijital izlenebilirlik boyutlarıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, ilgili teknik standartlar ve Avrupa Birliği’nin 2009/104/EC sayılı İş Ekipmanları Direktifi temel alınmıştır. Araştırma sonucunda, Türkiye’de iş makinelerinin periyodik muayenesine ilişkin mevzuat çerçevesinin genel olarak oluşturulduğu; ancak uygulama birliği, denetim etkinliği, yetkin kişi kriterleri, raporlama standardı ve dijital izlenebilirlik konularında geliştirilmesi gereken alanlar bulunduğu belirlenmiştir. Avrupa Birliği uygulamalarıyla karşılaştırıldığında, Türkiye’de mevzuat düzeyinde önemli ölçüde uyum sağlanmış olmakla birlikte, bu uyumun sahadaki uygulamalara aynı ölçüde yansımadığı görülmektedir. Bu kapsamda çalışma, iş makinelerinin güvenli kullanımının sağlanması, iş kazalarının önlenmesi ve periyodik muayene sisteminin etkinliğinin artırılması için uygulama odaklı öneriler sunmaktadır.This study aims to examine the periodic inspection and control processes of construction machinery in Türkiye in terms of legislation, implementation, supervision, accreditation, and digital traceability. The research is based on Law No. 6331 on Occupational Health and Safety, the Regulation on Health and Safety Requirements for the Use of Work Equipment, relevant technical standards, and the European Union’s Directive 2009/104/EC on Work Equipment. As a result of the research, it was determined that the legislative framework regarding the periodic inspection of construction machinery in Türkiye has generally been established. However, there are still areas that need to be improved in terms of uniformity of implementation, effectiveness of supervision, competent person criteria, reporting standards, and digital traceability. Compared with European Union practices, Türkiye has achieved a significant level of harmonization at the legislative level; however, this harmonization is not reflected in field practices at the same level. In this context, the study provides practical recommendations to ensure the safe use of construction machinery, prevent occupational accidents, and increase the effectiveness of the periodic inspection system.