İnsani gelişme kavramı çerçevesinde Türkiye üzerine bir değerlendirme

Abstract

Gelir, insanların edinmek istedikleri önemli bir fırsattır ama bundan farklı anlamları da içerir. Gelişme kavramı da gelir ve servetin artmasının ötesinde insana odaklı bir kavramdır. Düşük gelirlilere öncelik veren, seçeneklerini arttıran ve kendi hayatlarını etkileyen kararlara katılma fırsatı veren gelişme için gerekli maddi ve sosyal koşullar sağlanmalıdır. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı UNDP, gelişmenin artık ne kadar büyümeyle değil ne tip büyümeyle değerlendirilmesi gereği karşısında İnsanca Gelişme Endeksi’ni geliştirmiştir. Bu endekse göre dünya ülkeleri gruplandırılmıştır. Türkiye’nin bu gruplandırmadaki mevcut yeri ve üst sıralarda değildir. Bu nedenle Türkiye’de de insan unsuru gelişmenin gerçek amacı olarak ele alınarak, politikalar geliştirilmelidir. İnsan unsuru gelişmenin ulusal politikalar ve uluslararası işbirliği bakımından önceliklerin belirlenmesinde yol gösterici ilke olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.