Yaşam seyri perspektifinden queer yaşlanma

Abstract

Yaşam seyri perspektifi, bireylerin yaşam deneyimlerinin toplumdaki farklı sistemlerden ve mekanizmalardan etkilendiğini ifade eden bir olgudur. Bu kavram, insanların deneyimlerinin, öykülerinin ve yaşadıkları olayların ve durumların bir sonucunu belirtmek için de kullanılmaktadır. Yaşam seyri perspektifi, gelişimsel ve yaşamsal dönemler, toplumsal roller, kuşaklar arası farklar, fırsatların ve dezavantajların deneyimlenmesine odaklanmaktadır. Yaşam seyri perspektifi, yaşlanma deneyiminin sadece biyolojik ve genetik yapılara indirgenemeyeceğini, bireylerin sosyo-demografik özellikleri ile içinde büyüdüğü ve yaşamını sürdürdüğü sosyal ortamın yaşlanma deneyimini önemli ölçüde belirlediğini savunmaktadır. Bu durum, yaşlılar arasında farklılaşan ve çeşitlenen yaşlanma deneyiminin farkına varılması ve bunların anlaşılabilmesi açısından değerlidir. Toplumda farklı baskı ve ayrımcılık biçimlerinden etkilenen ve çoğunlukla bunlara maruz bırakılan yaşlı LGBTQİA+’ların yaşam seyri perspektifinden ihtiyaçlarının ve sorunlarının belirlenmesi gerekmektedir. LGBTQİA+’ların yaşlanması ile ilgili süreçleri incelerken, toplumumuzda yıllar boyunca baskı gören kişilerin deneyimlerinin ve birçok konuya dair görüşlerinin daha farklı olabileceğini söylemek mümkündür. Yaşlı LGBTQİA+’ların deneyimlerinin yaşlanma sürecinin geçerli bir parçası olduğunu, kendi başlarına duyulmayı hak ettiğini ve yaşlanma süreciyle ilgili olarak insan deneyimi ve davranışına ilişkin önemli ve meşru bir araştırma alanı olarak kabul edilmesi gerektiği önem arz etmektedir. Bu çalışmada, ilk olarak queer yaşlanmaya değinilecek, daha sonrasında yaşam seyri perspektifi açıklanarak, yaşlı LGBTQİA+’ların mikro, mezzo ve makro düzeydeki ihtiyaçlarına ve bu ihtiyaçlar çerçevesinde gerçekleştirilebilecek çözüm önerilerine odaklanılacaktır.

The life course perspective is a phenomenon that states that the life experiences of individuals are affected by different systems and mechanisms in the society. This concept is also used to denote an outcome of people's experiences, stories, and events and situations. The life course perspective focuses on developmental and life cycles, social roles, generational differences, and experiencing opportunities and disadvantages. The life course perspective argues that the aging experience cannot be reduced to biological and genetic structures only, and that the socio-demographic characteristics of individuals and the social environment in which they grow up and lead their lives significantly determine the aging experience. This is valuable in terms of recognizing and understanding the differing and diversifying aging experience among the elderly. It is necessary to identify the needs and problems of older LGBTQIA+s, who are affected by and mostly exposed to different forms of oppression and discrimination in society, from a life-course perspective. When examining the processes related to the aging of LGBTQIA+, it is possible to say that the experiences and views of people who have been oppressed over the years in our society may be different. It is important that older LGBTQIA+'s experiences are a valid part of the aging process, deserve to be heard in their own right, and should be recognized as an important and legitimate area of research on human experience and behavior in relation to the aging process. In this study, first of all, queer aging will be mentioned, then the life course perspective will be explained, and the micro, mezzo and macro level needs of elderly LGBTQIA+s will be focused on and the solution proposals that can be realized within the framework of these needs.