PROMETHEE yöntemi ve GAIA düzlemi

Abstract

Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri 1960’lı yıllardan beri karar verme konusunda çeşitli metodlar baz alınarak kullanılmaktadır. Özellikle 1980’li yıllardan itibaren Fransız ekolünün bir disiplini olan PROMETHEE yöntemi diğer Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerine göre öne çıkmaktadır. Bu makalenin amacı, son yıllarda akademik çalışmalarda çok sık kullanılan PROMETHEE yöntemini tanıtarak yöntemin geometrik gösterimi olan GAIA düzleminin karar vericiye görsel olarak sunduğu avantajları vurgulamaktır. GAIA düzlemi, PROMETHEE yönteminin sonuçları üzerine inşa edilerek karar vericiye görsel bir destek sunduğundan PROMETHEE yöntemine diğer Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerine nazaran bir avantaj kazandırmaktadır. Bu makalede, Türkçe yazında yeterli yer bulamamış GAIA düzleminin özellikleri ve oluşturulması ile alternatiflerin, kriterlerin ve karar çubuğunun düzlem üzerindeki durumlarının yorumlanması araştırmacılara ışık tutacak şekilde yer almaktadır.

Multi Criteria Decision Making methods have been used in decision making with various disciplines since 1960. PROMETHEE method, one of the discipline of French school, have excelled among the other MCDM methods since 1980. The purpose of this article is to introduce PROMETHEE method and to emphasize the advantages of PROMETHEE method and its geometric representation GAIA plane to the decision maker which have been commonly used in academic studies in recent years. GAIA plane is built on the results of PROMETHEE method and it offers a visual representation to the decision maker. This visual representation provides benefits to PROMETHEE among other MCDM methods. In this article, GAIA plane’s properties, notations, alternatives, criteria and decision stick positions on the plane are described to guide for researchers.