Sınıfsız Afşin – Elbistan uçucu külüne amorf silis ikame edilerek elde edilen sınıflı kül ile üretilen harçların mekanik özelliklerinin araştırılması

Abstract

Türkiye’nin enerji üretiminde dışa bağımlılığını azaltmanın bir yolu da endüstrinin diğer kesimlerinde yararlanılamayan düşük kalorili linyit kömürlerini termik santrallerde kullanmaktan geçmektedir. Bu çalışmada Afşin – Elbistan sınıfsız uçucu külüne amorf silis AEFA-AS-%5, AEFA-AS-%10, AEFA-AS-%15, AEFA-AS-%20, AEFA-AS-%25 ve AEFA-AS-%30 oranlarında ikame edilerek C sınıfı kül olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Sınıflı kül ile hamur ve harç karışımları üretilerek numunelerin bazı fiziksel ve mekanik özellikleri araştırılmıştır. Karışımdan üretilen hamur ve harç numunelerinin basınç, sülfat, alkali silika reaksiyonu, aşınma ve donma çözünme dayanımı ve mikro yapı özellikleri incelenerek referans numunesi ile karşılaştırılmıştır. Deney sonuçları ile blaine değerlerinin amorf silis ikame oranı arttıkça arttığı, priz başlama ve sona erme sürelerini arttırdığı, genleşme değerlerini düşürdüğü, kapiler su emme değerlerini azalttığı, basınç dayanım değerleri %5-11 oranında, eğilme dayanım değerlerine %4-11 oranlarında katkı sağladığı ve donma-çözülme kayıp oranlarını %2-8 oranlarında azalttığı belirlenmiştir. Mekanik ve durabilite değerleri SEM incelemeleri ile desteklenmiştir. Ayrıca sınıfsız Afşin-Elbistan külüne amorf silis ikamesinin %15 oranında katılmasının optimum değer olduğu tespit edilmiştir.

To reduce Turkey's foreign dependence on energy production, one solution is to use low-calorific lignite coals that are unsuitable for other industries in thermal power plants. This study evaluates the substitution of amorphous silica AEFA-AS-5%, AEFA-AS-10%, AEFA-AS-15%, AEFA-AS-20%, AEFA-AS-25%, and AEFA-AS-30% ratios for Afşin-Elbistan unclassified fly ash, classified as C class ash. Some physical and mechanical properties of the samples were investigated by producing dough and mortar mixtures with class C ash. Compressive, sulphate, alkali silica reaction, abrasion and freeze thaw resistance and microstructure properties of the dough and mortar samples produced from the mixture were investigated and compared with the reference sample. The study found that as the amorphous silica substitution ratio increased, the blaine values also increased. Additionally, the setting start and end times increased, while the expansion values and capillary water absorption values decreased. The amorphous silica substitution also contributed to a 5-11% increase in compressive strength values, a 4-11% increase in flexural strength values, and a 2-8% decrease in freeze-thaw loss rates. SEM analyses supported the mechanical and durability values. It has been determined that the optimal amount of amorphous silica substitution for unclassified Afşin-Elbistan ash is 15%.