Fen bilimleri dersinde okuduğunu anlama stratejileri kullanımının dördüncü sınıf öğrencilerinin akademik ve okuduğunu anlama başarısına, analitik düşünme ve problem çözme becerisine etkisi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, okuduğunu anlama stratejilerinin kullanımının ilkokul dördüncü sınıf fen bilimleri dersinde öğrencilerin fen akademik ve okuduğunu anlama başarısına, analitik düşünme ve problem çözme becerisine etkisini tespit etmektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, Konya ilindeki bir devlet okulunda 2023-2024 eğitim-öğretim yılında eğitim ve öğrenim gören deney grubunda 17 ve kontrol grubunda 17 olmak üzere toplam 34 öğrenciden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında amacıyla Öğrenci Kişisel Bilgi Formu, Okuduğunu Anlama ve Fen Akademik Başarı Testi, Problem Çözme Beceri Testi, Analitik Düşünme Becerisi Ölçeği kullanılmıştır. Fen bilimleri dersi; deney grubu öğrencilerine okuduğunu anlama stratejileri kullanılarak, kontrol grubunda ise dersler öğretmenin geleneksel yöntemlerine dayalı olarak işlenmiştir. Verilerin analiz edilmesi için betimsel istatistikler, ilişkisiz örneklemler için Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, basit korelasyon analizi kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin okuduğunu anlama ve fen akademik başarı testi ve problem çözme beceri testi sontest skorlarının kontrol grubundaki öğrencilerden daha yüksek olduğu ancak analitik düşünme beceri testi sontest puanlarının istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı, bulgularına ulaşılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin okuduğunu anlama başarıları ile fen akademik başarıları arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Problem çözme becerisi ile fen akademik başarısı arasında da deney grubu lehine yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Buna karşılık, okuduğunu anlama ile problem çözme becerileri arasında anlamlı bir ilişki görülmemiş; aynı şekilde okuduğunu anlama ile analitik düşünme, problem çözme ile analitik düşünme becerileri arasında da anlamlı bir ilişki elde edilememiştir. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda okuduğunu anlama stratejileri kullanımının öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerini artırdığı, fen akademik başarılarını yükselttiği, problem çözme becerilerini geliştirdiği görülürken analitik düşünme becerileri üzerinde herhangi bir etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.This study aims to investigate the effects of using reading comprehension strategies in fourth-grade science lessons on students’ academic achievement in science, reading comprehension performance, analytical thinking skills, and problem-solving abilities. A quasi-experimental design with pre-test and post-test control groups—one of the quantitative research methods—was employed. The participants consisted of 34 students enrolled in a public school in Konya during the 2023–2024 academic year, with 17 students in both the experimental and control groups. To collect data, the following instruments were used: the Student Personal Information Form, Reading Comprehension Achievement Test, Problem-Solving Skills Test, Analytical Thinking Skills Scale, and Science Academic Achievement Test. While the science lessons for the experimental group were conducted using reading comprehension strategies, the control group received instruction based on traditional teaching methods implemented by the classroom teacher. For data analysis, descriptive statistics, the Mann–Whitney U Test for independent samples, the Wilcoxon Signed-Ranks Test, and simple correlation analysis were utilized. The results indicated that the post-test scores of the experimental group were higher than those of the control group in reading comprehension, science academic achievement, and problem-solving skills. However, no statistically significant difference was found between the two groups in terms of analytical thinking skills. In conclusion, the findings suggest that the implementation of reading comprehension strategies enhances students’ reading comprehension abilities, improves their academic performance in science, and fosters their problem-solving skills, although it does not significantly influence their analytical thinking skills. Furthermore, a moderately positive and significant correlation was found between reading comprehension and science achievement in the experimental group, while no such relationship was observed in the control group. A strong and statistically significant correlation was also identified between problem-solving skills and science achievement among experimental group students. On the other hand, no meaningful correlations were found between reading comprehension and problem-solving skills, reading comprehension and analytical thinking, or problem-solving and analytical thinking skills in either group