Gediz Fayı Yerkabuğu Hareketlerinin GNSS Gözlemleri ile İzlenmesi

Abstract

Kabuk deformasyonlarının gözlenmesi ve incelenmesi gelecekte olabilecek depremlerin potansiyellerinin araştırılmasında hayati bir öneme sahiptir. Günümüzde jeodezik ağ kurma yöntemi yüzeysel kabuk deformasyonlarının izlenmesinde, oldukça tercih edilen bir yöntemdir. Özellikle 1980’li yıllardan itibaren jeodezik ağ ölçümünde GNSS (Küresel Navigasyon Uydu Sistemleri) kullanılması bu yöntemi oldukça kullanışlı hale getirmiştir. Gedizfayı tarihte büyük depremler üretmiş bir faydır. En son 28 Mart 1970 tarihinde, merkezi Kütahya'nın batısındaki Gediz yöresinde bir deprem meydana gelmiştir. Depremde Batı Anadolu sarsılmıştır. Deprem sonrasında toplam 40 km uzunluğunda bir fay kırılmıştır.1970 Büyük Gediz depremi olarak bilinen depremden günümüze kadar fayda herhangi bir büyük deprem meydana gelmemiştir. Tarihsel depremler incelendiğinde fayın en uzun deprem üretme periyodu 48 yıldır. Çalışma bölgesi olan Gediz ilçesi çevresine 21 noktalı bir GNSS ağı kurularak 2016,2017 ve 2018 yıllarında periyodik olarak ölçülmüştür. Veriler GAMIT/GLOBK yazılımı ile değerlendirilmiş ve hız vektörleri oluşturulmuştur. Bölgeye ait hız vektörleri incelendiğinde bölgede bir enerji birikiminin olduğu görülmüştür.