Sodyum feldispatın kırılma parametrelerinin tanımlanmasında bilya türünün etkisinin araştırılması

Abstract

Seramik ve cam endüstrisinde yüzlerce yıldır feldispatik malzemeler ergitici olarak rol oynamaktadır. Dünya genelinde feldispatın elliden fazla ülkede üretimi yapıldığı bilinmektedir. Türkiye’nin bu rekabet ortamında ayrı bir yeri bulunmaktadır. Çok kaliteli feldispat yatakları bulunan Türkiye aynı zamanda dünya feldispat rezervinin yaklaşık %14’ünü de sahiptir. Feldispat, seramik fabrikaları tarafından 0.50 mm altındaki tane boyutlarında temin edilmekte ve burada öğütülmektedir. Seramik fabrikalarında öğütme için çoğunlukla bilyalı değirmenler kullanılmaktadır. Bilyalı değirmen fazı olan feldispat ve diğer hammaddeler 0.060 mm altındaki tane boyutlarına öğütülmektedirler. Ancak tane boyutu azaldıkça tanelerin yapısal kusurları azalmakta ve baskın olan kırılma mekanizması ufalama olmaktadır. Bu nedenle değirmenlerde kapasite ve verimliliği arttırmak için, öğütücü malzeme türünü doğru belirlemek önemlidir. Bu çalışmada seramik sağlık gereçleri bünyelerinin üretiminde kullanılan sodyum feldispat örneğinin öğütme parametrelerinden olan özgül kırılma hızı değerlerinin belirlenmesinde, silpeps ve alümina bilya türlerinin etkisi araştırılmıştır. Bunun için öncelikle, 0.045-0.063 mm arası tek dar tane boyutu fraksiyonu hazırlanmıştır. Daha sonra laboratuvar ölçekli değirmen ünitesinde silpeps ve alümina bilya kullanılarak öğütme işlemi yapılmıştır. Öğütme için kullanılan bilyalar 30 mm çapındadır. Sulu ortamda gerçekleştirilen deneylerde değirmen içerisine sodyum feldispat 0.072 ve 0.144 olacak şekilde iki farklı malzeme doluluk oranında (fc) beslenmiştir. Farklı öğütme sürelerinde elde edilen tane boyutu dağılımlarından özgül kırılma hızı değerleri (Si) elde edilmiştir. Sonuç olarak iki farklı tür bilyanın iki farklı malzeme doluluk oranından elde edilen özgül kırılma hızı değerleri kıyaslanmıştır.