Macaristan’daki Türk Diasporası ve Türk Kimliği üzerine sosyolojik bir inceleme

Abstract

Diaspora kavramı, anavatanından herhangi bir neden veya zorlayıcı durum sonucunda ayrılarak farklı coğrafyalarda yaşamını sürdüren toplulukları tanımlamak amacıyla kullanılmaktadır. Bu kavram, literatürde iki temel kuramsal yaklaşım çerçevesinde ele alınmaktadır. Bunlardan ilki, diaspora olgusunu tarihsel bağlamlar ve etnik aidiyet üzerinden yorumlayan geleneksel/klasik yaklaşımdır. Diğeri ise, 1980’li yıllardan itibaren küreselleşme, post-modernizm ve ulus-aşırılaşma gibi paradigmalardan etkilenerek gelişen modern/yeni yaklaşım biçimidir. Bu çalışmanın temel amacı, Macaristan’a göç eden Türk göçmenlerin deneyimlerini modern/yeni diaspora anlayışı çerçevesinde incelemek, bu bağlamda kimlik inşası, aidiyet duygusu ve diaspora süreçlerini anlamaya çalışmaktır. Nitel araştırma yöntemine dayalı olarak yürütülen çalışmada etnografik desen kullanılmıştır. Araştırma kapsamında 5’i kadın, 26’sı erkek olmak üzere toplam 31 Türk göçmen ile görüşmeler gerçekleştirilmiş; veri toplama aracı olarak görüşme, görüşme ve gözlem tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler, MAXQDA nitel veri analiz programı aracılığıyla sistematik biçimde analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, Macaristan’da yaşayan Türk göçmenlerin diaspora özellikleri gösterdiği ve bu oluşumun daha çok modern/yeni diaspora yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilebileceği ortaya konmuştur. Ayrıca, göçmenlerin kimlik tanımlamalarını ağırlıklı olarak “Türk kimliği” üzerinden gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, Macaristan’da yaşayan Türk göçmenlerin hem bir diaspora topluluğu oluşturduğunu hem de bu bağlamda Türk kimliğini yeniden üretme ve sürdürme yönünde çeşitli pratikler geliştirdiklerini göstermektedir.The concept of diaspora refers to communities that have been displaced from their homeland due to various reasons or compelling circumstances and continue to live in different geographical contexts. In the literature, this concept is approached through two main theoretical frameworks. The first is the traditional/classical approach, which interprets diaspora through historical ties and ethnic affiliation. The second is the modern/new approach, which has emerged since the 1980s under the influence of paradigms such as globalization, postmodernism, and transnationalism. The main objective of this study is to examine the experiences of Turkish migrants in Hungary within the framework of the modern/new diaspora paradigm, with a particular focus on identity construction, sense of belonging, and diaspora processes. The study was conducted using a qualitative research methodology and employed an ethnographic research design. Within the scope of the research, interviews were conducted with a total of 31 Turkish migrants residing in Hungary, including 5 women and 26 men. Data were collected through interviews and observational techniques. The data obtained were systematically analyzed using the qualitative data analysis software MAXQDA. The analyses revealed that Turkish migrants living in Hungary exhibit characteristics of a diaspora, and that this formation can largely be interpreted within the framework of the modern/new diaspora approach. It was also determined that the migrants predominantly construct their identity around the notion of a “Turkish identity.” The findings of the study demonstrate that Turkish migrants in Hungary have formed a diaspora community and, within this context, have developed various practices aimed at reproducing and maintaining their Turkish identity.