Türkiye’de tarım politikalarındaki dönüşümün kamu bütçesi ve ekonomi üzerindeki etkileri

Abstract

Dünya ticaretinde tarımsal ürünlerin ve buna bağlı olarak tarım piyasalarının tarihte her zaman önemli bir yeri olmuştur. Türkiye ekonomisinde de uzun yıllar tarım kesimi önemini korumuştur. Ancak 1980’li yıllarda dünya ekonomisindeki değişim ve küreselleşme eğilimi tarım kesimini de etkilemiş ve dünya genelinde tarım politikalarında büyük dönüşümler yaşanmaya başlamıştır. Tarım sektöründe önemli bir dönüşüm sürecini başlatan faktörler arasında; Avrupa Birliği tarafından uygulanan Ortak Tarım Politikaları, 1986 yılında başlayan ve 1994 yılında tamamlanan Uruguay Raundu çerçevesinde tarım sektörü için alınan kararlar ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın devreye girişiyle gelişmekte olan ülkelerde uygulanan ya da uygulatılan “Yapısal Uyum Politikaları” sayılabilir. Bu faktörler rekabetçi piyasa ekonomisi ve serbestleşmeye geçiş anlamında yeni bir yapılanmayı getirmiştir. Türkiye ekonomisi de şu anda dünyada yaşanan bu sürece dahil olmak zorundadır. Avrupa Birliğine giriş sürecinde ortak tarım politikalarına geçiş ile IMF ve Dünya Bankasının yapısal uyum politikaları Türkiye ekonomisinde tarım politikaları alanında önemli bir dönüşümü beraberinde getirmiştir.

There has always been an important role of agricultural products in the world trade and in connection with this, of agricultural markets, in the history. Also in Turkish economy, agriculture sector has always preserved its importance since decades. On the other hand, the change in the world’s economy and globalisation trends have affected agricultural sector and an extensive transformation on agricultural policies has started to be experienced throughout the world. Common agricultural policies adopted in European Union (EU), decisions for agriculture sector driven by Uruguay Round which was initiated in 1986 and ended in 1994 and “Structural Compliance Policies” implemented or dictated through World Bank’s and IMF’s taking part, are among the factors that initiated the process of an important transformation in agriculture sector. These factors have brought in a new structuring for competetive market economy and liberalisation. Turkey’s economy has to integrate itself with this process which is being experienced. Switching to common agricultural policies in the process of EU accession and structural compliance policies of IMF and World Bank has brought in an important transformation on the domain of agricultural policies.