Öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin sergilediği toksik liderlik davranışları

Abstract

Yıkıcı liderlik davranıĢlarından olan toksik lider davranıĢları, zincirleme bir yol ile okul personeli ve öğretmenleri, öğrenci ve velileri, eğitim ve öğretimi ve son olarak da genel baĢarı durumunu etkileyebilecek bir duruma gelmektedir. Okulun tüm paydaĢları ile birlikte geliĢtirilmeye çalıĢıldığı günümüzde, istenmeyen bu durumların önüne geçmek gerekmektedir. Bu çalıĢmanın amacı; öğretmenlerin okul müdürlerine yönelik toksik liderlik algılarının incelenmesidir. Betimsel tarama modeli ile yapılan bu araĢtırmaya, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında Siirt ilinde görev yapan 402 öğretmen katılım göstermiĢtir. AraĢtırmanın verileri altı soruluk kiĢisel bilgiler formu ve 15 maddelik Toksik Liderlik Ölçeği ile elde edilmiĢtir. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde; tanımlayıcı istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmıĢtır. Elde edilen bulgularda öğretmenlerin algıları, okul yöneticilerinin toksik liderlik davranıĢlarını istismar edici denetmenlik alt boyutunda çok düĢük, diğer alt boyutlar ve ölçeğin genelinde ise düĢük düzeyde sergilediği yönündedir. Öğretmenlerin okul müdürlerine iliĢkin toksik liderlik algıları; cinsiyet, görev yapılan okul kademesi, istihdam türü, sendika üyeliği, görev yapılan Ģehir değiĢkenlerine göre farklılaĢmamaktadır. Buna karĢın öğretmenlerin toksik liderlik algılarının mesleki kıdemlerine göre farklılaĢtığı tespit edilmiĢtir. Yapılan literatür taramalarında, toksik liderlik konulu çalıĢmaların eğitim yönetimi anlamında kısıtlı olduğu görülmüĢtür. Bu bağlamda toksik lider davranıĢlarının öğretmen algılarına göre incelenmesi ve etkili çözüm yolları sunulması alana önemli bir katkı yapacaktır.

Toxic leader behaviors, one of the destructive leadership behaviors, come to a situation that can affect school staff, teachers, students, parents, education, teaching and finally the situation of overall success in a chain way. The aim of this study is to examine teachers' perceptions of toxic leadership towards school principals. 402 teachers in Siirt and its districts in the 2020-2021 academic year participated in this research conducted with a descriptive survey model. The data of the study were obtained with a sixquestion personal information form and a 15-item Toxic Leadership Scale. In the analysis of the obtained data; descriptive statistics, t-test and ANOVA were used. According to the findings, teachers' perceptions are that school administrators exhibit toxic leadership behaviors in the abusive supervisory sub-dimension very low, and in other sub-dimensions and low in the scale generally. Teachers' toxic leadership perceptions of school principals; it does not differ according to gender, level of school, type of employment, union membership, city of employment. On the other hand, it was determined that the toxic leadership perceptions of teachers differ according to their professional seniority. In the surveys, it was seen that studies on toxic leadership are limited in terms of educational administration. In this context, examining toxic leader behaviors according to teacher perceptions and providing effective solutions will be contributive to the field.