Dalış Bilgisayarlarının Ergonomik Performanslarının Değerlendirilmesi

Abstract

Sportif dalıcılar basınç azalmasından ötürü ortaya çıkan vurgun hastalığını önlemek amacı ile derinlik ve süreye bağlı uygun çıkış profilini gösteren dalış bilgisayarı kullanırlar. Bu cihazlar aynı zamanda dalıcının tüpündeki gaz miktarını, bu gazın belirli derinlikte ne kadar yetebileceğini, pusula bilgini gösterebildiği gibi kronometre, algoritma seçimi, dalış kaydı gibi 4., 5 aksesuar özellikler de taşıyabilir. Güvenli ve konforlu dalış için kullanıcı dostu ve etkin bir dalış bilgisayarı seçimi hayati önem taşır. Bu çalışmada, pazardaki sportif dalış bilgisayarlarının ergonomik performanslarının değerlendirilmesi için uzmanlar tarafından belirlenmiş 7 performans ölçütü kullanılarak çok ölçütlü bir karar verme yöntemi uygulanmıştır. Performans ölçütlerinin ikili karşılaştırmaları, çeşitli ülkelerden (Türkiye, İtalya, Belçika, Avustralya, Hollanda, Norveç, İngiltere, Finlandiya ve Almanya) 4 kadın ve 16 erkek dalıcı ile yapılan anketlerle elde edilmiştir. En yüksek pazar segmentinde ve fiyatı birbirine yakın sekiz dalış bilgisayarı analize dahil edilmiş, performans ölçütlerinin ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Süreci ile hesaplanmıştır. Bu çalışmada, dalış bilgisayarlarının performanslarının ergonomik açıdan değerlendirilmesi için mevcut popüler dalış dergilerindeki öznel değerlendirmelerin alternatifi nesnel bir yöntem ilk kez kullanılmıştır. Çalışma en üst segment dalış bilgisayarları kapsamış olmakla birlikte, ilerde tüm segmentleri kapsayacak şekilde genişletilmesi ve değerlendirme sonuçları ile vurgun kaza istatistiklerinin karşılaştırılması hedeflenmektedir.

Recreational divers use dive computers (DCs) which give information about safe ascent profile in order to prevent decompression illness that may result from decrease in ambient pressure. Dive computer are electronic devices used not only for appropriate ascent from depth but for their extra features such as tank pressure, gas time remaining, compass, chronometer, algorithm selection, recording dives to increase dive safet and comfort. Divers have to select a user-friendly and effective DC for safe and comfortable dive activity. In this study, we implemented a multicriteria decision making method (MCDM) for evaluating the ergonomic performance of recreational DCs on the market based on to seven performance criteria determined by three experts. The pairwise criteria comparisons were acquired from the survey performed on 4 female and 16 male divers from different countries (Turkey, Italy, Belgium, Greece, Australia, Netherlands, Norway, England, Finland and Germany). Ten DCs belonging to the highest market segment based on comparable retail prices were used in this study. The data was used in Analytic Hierarchy Process (AHP) to determine the importance weights of the criteria. This study put forward an objective method for the assessment of DCs in terms of ergonomics. For future studies, MCDM methods can be used in different evaluations of recreational and technical DCs, such as efficiency analysis, taking into account the prices as an input thus enabling cross segmental comparisons as well.