Lojistik sektörünün dış ticaret hacmine etkisinin ekonometrik analizi

Abstract

Ülkelerin ekonomik olarak iyi bir düzeye gelmeleri ve kalkınmaları açısından dış ticaret yapmaları gerekmektedir. Ülkedeki dış ticaret faaliyetlerinin arttırılmasında lojistik sektörü önemli bir yer tutmaktadır. Lojistik altyapılarına yapılacak olan yatırımlar ve lojistik sektörüne verilecek olan devlet teşvikleri ile lojistik sektörü gelişecektir. Bu gelişim sayesinde ülkenin yapmış olduğu dış ticaret faaliyetleri de etkilenecektir. Çalışmada Türkiye’deki lojistik sektörünün dış ticaret hacmine etkisi ele alınmıştır. Lojistiği temsilen taşımacılık gelirleri, ulaştırma depolama endeksi ve sanayi üretim endeksi değişkenleri kullanılırken; dış ticareti temsilen dış ticaret hacmi değişkeni kullanılmıştır. Çalışmada değişkenlere ait Ocak 2009 – Aralık 2022 dönemlerine ait aylık veriler Eviews 12.0 paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre değişkenlerin I (1) düzeyinde durağan hale geldikleri belirlenmiştir. Ardından seriler arasındaki eşbütünleşme ilişkisini belirlemek için Johansen eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Eşbütünleşme analizine göre dış ticaret hacmi ile taşımacılık gelirleri, ulaştırma depolama endeksi ve sanayi üretim endeksi arasında en az bir eşbütünleşme ilişkisi olduğu belirlenmiştir. Değişkenlerin dış ticaret üzerindeki etki düzeyini tespit etmek için eşbütünleşmeye dayalı regresyon testi olan tam düzeltilmiş en küçük kareler (FMOLS) tahmincisi kullanılmıştır. Regresyon testi sonuçlarına göre, taşımacılık gelirlerinin dış ticaret hacmini etkilediği görülmüştür. Taşımacılık gelirlerinde oluşabilecek %1’lik bir artışın dış ticaret hacmini %0,31 oranında arttıracağı belirlenmiştir. Dolayısıyla lojistiğin dış ticareti olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak Ulaştırma depolama endeksi ve sanayi üretim endeksinin dış ticaret hacmi üzerinde bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir.

For countries to achieve a good economic level and development, they need to engage in foreign trade. The logistics sector plays an important role in increasing foreign trade activities in the country. Investments in logistics infrastructure and government incentives for the logistics sector will lead to the development of the logistics sector. This development will also affect the foreign trade activities of the country. This study examines the impact of the logistics sector on foreign trade volume in Turkey. While transportation Revenues, the transportation and storage index, and the industrial production index variables were used to represent logistics, the foreign trade volume variable was used to represent foreign trade. In study, monthly data of the variables for the period from January 2009 to December 2022 were analyzed using the Eviews 12.0 software package. According to the analysis results, it was determined that the variables became stationary at the I (1) level. Then, the Johansen cointegration test was applied to determine the cointegration relationship between the series. According to the cointegration analysis, it was determined that there is at least one cointegration relationship between the foreign trade volume and the transportation revenues, transportation and storage index, and industrial production index. To determine the impact level od the variables on foreign trade, the fully modified ordinary least square (FMOLS) estimator, which is a cointegration based regression test, was used. According to the regression test results, it was found that transportation revenues affect the foreign trade volume. It was determined that a %1 increase in transportation revenues would increase the foreign trade volume by %0,31. Therefore, it was concluded that logistics positively affects foreign trade. However, it was found that the transportation and storage index and the industrial production index have no effect on the foreign trade volume.