Mahmut Tunaboylu’nun çocuk kitaplarında kök değerler

Abstract

Çocuk edebiyatımızda ödüllü yapıtlarıyla tanınan, mizahî üslubu ve toplumsal duyarlığıyla dikkat çeken gazeteci yazarlarımızdan Mahmut Tunaboylu’nun çocuk kitaplarındaki değerleri ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmada, yazarın Ormandaki Tehlike, Birkaç İyi Çocuk Bir de At, Bir Çift Mavi Kanat, Karadeniz Kaptanı, Keloğlan Yanlışlıklar Güldürüsü adlı kitapları ile yayımlanmamış tiyatro metni Ermiş Memiş incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. İncelenen yapıtlar, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) doğrultusunda içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde çocuk edebiyatının kuramsal temelleri sunulmuş, ikinci bölümünde değerler ele alınmış ve eğitim programlarında değerlerin yeri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Mahmut Tunaboylu’nun yaşamı, yazarlığı ve çocuk kitapları merkeze alınarak kök değerler tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada Mahmut Tunaboylu’nun çocuk kitaplarının tamamında söz konusu kök değerlere doğrudan ya da dolaylı olarak yer verildiği tespit edilmiştir. Özellikle dostluk, sorumluluk, sevgi ve yardımseverlik değerlerinin yoğun bir şekilde işlendiği; adalet, özdenetim ve sabır değerlerinin ise olay örgüsü ve kahramanların davranışları üzerinden dolaylı yolla aktarılmaya çalışıldığı görülmüştür. Mahmut Tunaboylu’nun çocuk kitaplarının okurlara kök değerleri aktarmada önemli nitelikler taşıdığı, öğretmenler tarafından değerler eğitimi sürecinde yardımcı materyal olarak kullanılabileceği belirlenmiştir

Mahmut Tunaboylu is one of the journalists and writers known for his award-winning works in children’s literature, distinguished by his humorous style and social awareness. This study, which aims to reveal the core values in Mahmut Tunaboylu’s children’s books, examines the author’s books Ormandaki Tehlike, Birkaç İyi Çocuk Bir de At, Bir Çift Mavi Kanat, Karadeniz Kaptanı, Keloğlan Yanlışlıklar Güldürüsü and his unpublished theatre script Ermiş Memiş. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. The examined works were evaluated through content analysis in line with the core values (justice, friendship, honesty, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism, benevolence) determined by Republic of Türkiye Ministry of National Education. The first section of the study presents the theoretical foundations of children’s literature, while the second section addresses values and focuses on their place in educational programmes. The third section attempts to identify core values by focusing on Mahmut Tunaboylu’s life, writing and children’s books. According to the findings of the study, it was determined that Mahmut Tunaboylu’s children’s books directly or indirectly address these core values. In particular, it was observed that the values of friendship, responsibility, love, and benevolence are intensively addressed, while the values of justice, self-control, and patience are conveyed indirectly through the plot and the characters’ behaviour. In conclusion, it has been determined that Mahmut Tunaboylu’s works possess important qualities for conveying values to children and can be used by teachers as supplementary teaching materials in the values education process.