Turist rehberliğinde bilgi kaynağı olarak chatgpt’nin rolü: Tur tasarımı üzerine bir araştırma

Abstract

Farklı alan ve mekanlarda turistler ile doğrudan iletişim ve etkileşimi içeren turist rehberliği mesleği doğası gereği çok çeşitli bilgilerin belirli bir düzen içerisinde turistin ilgisini çekecek şekilde aktarımını gerekli kılmaktadır. Söz konusu bu gerçeklik ise turist rehberlerinin devamlı olarak bilgi arayan, doğru bilgiye ulaşmaya çalışan kişiler olarak karakterize edilmesine neden olmaktadır. Turist rehberleri mesleklerinin icrası kapsamında ihtiyaç duydukları bu bilgileri görsel basından yazılı basına, eski metinlerden güncel bilgilere kadar farklı farklı kaynaklardan elde edebilmektedirler. Son dönemde bu bilgi kaynaklarına yapay zekâ uygulamalarının eklenmesi de bilgi kaynağının doğru ve etkin kullanımı ile etik hususlara riayet konularının daha fazla ön plana çıkmasını sağlamıştır. Buradan hareketle, bu araştırmada ChatGPT’nin bir bilgi kaynağı olarak kullanım durumunun nitel araştırma yöntemleri ile incelenmesi, tur tasarımında yapay zekâ kullanımı ve yapay zekâ sohbet robotlarının (chatbot) tur tasarımındaki etkinliğinin karşılaştırmalı olarak analiz edilmesi amaçlanmıştır. 20 Eylül 2023–20 Şubat 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen sonuçlar ışığında turist rehberlerinin ChatGPT kaynaklı bilgileri doğrudan anlatım dahil olmak üzere farklı süreçlerde kullandığı, bilginin elde edilmesi sürecindeki hız ve kapsayıcılığın da temel tercih nedeni olduğu saptanmıştır. Araştırmada ayrıca yapay zekâ destekli tur tasarımlarının insan odaklı tasarımlara göre özellikle zaman ve maliyet konusunda önemli avantajlar getirdiği, bununla birlikte deneyim ruhu bağlamında sınırlılıklar olduğu gözlenmiştir. Araştırma bulguları ile hem sektör paydaşlarına hem de literatüre önemli düzeyde katkı sağlandığı öngörülmektedir.

The nature of the tourist guidance profession, which involves direct communication and interaction with tourists in different areas and places, requires the transfer of a wide variety of information in a certain order that will attract the attention of the tourist. This reality causes tourist guides to be characterized as people who are constantly searching for information and trying to find the right information. Tourist guides can obtain the information they need within the scope of their profession from visual media to written media, from old texts to current information, from different sources. The recent addition of artificial intelligence applications to these information sources has also brought the issues of correct and effective use of the information source and compliance with ethical issues to the forefront. Based on this, this study aims to examine the use of ChatGPT as an information source with qualitative research methods, to comparatively analyze the use of artificial intelligence in tour design and the effectiveness of artificial intelligence chatbots (chatbots) in tour design. In light of the results obtained from the interviews conducted between September 20, 2023 and February 20, 2024, it was determined that tour guides used ChatGPT-sourced information in different processes, including direct narration, and that speed and comprehensiveness in the process of obtaining information were the main reasons for preference. The research also observed that artificial intelligence-supported tour designs brought significant advantages over human-centered designs, especially in terms of time and cost, but there were limitations in the context of the spirit of experience. It is anticipated that the research findings will contribute significantly to both sector stakeholders and the literature.