Balkan müzik kültürü ürünü Sevdalinkalarda geleneksel Türk müziği unsurları ve etkileşim üzerine bir inceleme

Abstract

Balkan müziği, Balkan ülkelerinin oluşturduğu coğrafyada etkileşeme girmiş ve tüm dünyaya kendini kabul ettirmiş bir müzik türüdür. Balkan ülkeleri siyasi ve coğrafi etkenlerden dolayı yıllar boyunca süre gelen savaş ve göçler yaşamıştır. Bu süreçlerde dışarıdan gelen toplumların beraberinde getirdiği müzik kültürlerinin, mevcut Balkan müzik kültürünün günümüzdeki şeklini almasında büyük etkisi olmuştur. Bu ülkeler içinde Bosna Hersek Osmanlıların yönetiminde olduğu süre içerisinde geleneksel Türk müziğinden fazlasıyla etkilenmiştir. Bu etkileşimler Bosna Hersek’in müzik kültürüne her bakımdan yenilikler getirmiştir. Uzun yıllar başka ülkelerin kontrolü altında yaşamış, hâlen topraklarından birden fazla topluluk ve dini barındıran Bosna Hersek, sevdalinka kültürünü sadece müzik olarak değil bir hayat felsefesi olarak benimsemiştir. Boşnakların müzik türü olmasına rağmen Bosna halkının çoğunluğunun zamanla benimsediği bir müzik türü haline gelmiştir. Bu çalışmada, Bosna Hersek müzik kültüründe bir tür olan sevdalinkalar ile geleneksel Türk müziğinin ortak özellikleri ve sevdalinkanın tarihsel süreçlerden nasıl etkilendiği araştırılmıştır. Çalışmanın bir kısım verileri Bosna Hersek şehir merkezi ve örnek kasabalarında, çeşitli yerel sanatçılar, halk ve akademisyenlerle yapılan görüşmeler ve dökümanlar yoluyla elde edilerek genişletilmiş ve sonuçlandırılmıştır. Bu çalışmanın, Balkan müzik kültürü ve sevdalinka eserleri ile ilgilenen müzik araştırmacılarına yol gösteren bir kaynak olması hedeflenmektedir.

Balkan music is a type of music that has interacted in the geography formed by the Balkan countries and has been accepted all over the world. The Balkan countries have experienced wars and migrations for years due to political and geographical factors. During these processes, the musical cultures brought by the societies coming from outside have had a great impact on the current shape of the Balkan musical culture. Among these countries, Bosnia and Herzegovina was greatly influenced by traditional Turkish music during the period it was under the rule of the Ottomans. These interactions have brought innovations to the musical culture of Bosnia and Herzegovina in every way. Bosnia and Herzegovina, which has lived under the control of other countries for many years and still hosts more than one community and religion in its territory, has adopted the sevdalinka culture not only as music but also as a philosophy of life. Although it is a type of music of the Bosniaks, it has become a type of music that the majority of the Bosnian people have adopted over time. This study investigates the common characteristics of sevdalinkas, a type of music in the musical culture of Bosnia and Herzegovina, and how sevdalinka has been affected by historical processes. Some of the data of the study were obtained through interviews and documents with various local artists, people and academics in the city center and sample towns of Bosnia and Herzegovina and expanded and finalized. This study is aimed to be a source that guides music researchers interested in Balkan music culture and sevdalinka works.