60-72 aylık çocukların bilime yönelik motivasyonları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Afyon ili örneklemi)

Abstract

Okul öncesi dönem, çocukların bilimsel kavramlarla tanıştığı ve merak ile keşfetme duygularının en yoğun olduğu kritik bir evredir. Bu süreçte geliştirilen motivasyon ile problem çözme becerileri, sonraki öğrenme yaşantılarına temel oluşturur. Bu kapsamda çalışmanın temel amacı; 60-72 aylık çocukların bilime yönelik motivasyonları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda okul öncesi dönem çocuklarının bilime yönelik motivasyonları ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek için, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında; “Genel Bilgi Formu”, “Çocukların Bilime Yönelik Motivasyonları: Öğretmen Değerlendirme Ölçeği-ÇOBİM”, ve “Problem Çözme Becerileri Ölçeği”” kullanılmıştır. Örneklemde yer alan 400 okul öncesi çocuğundan elde edilen verilerin analizinde, bilime yönelik motivasyon ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin düzeyini ve yönünü belirlemek için Çoklu Regresyon Analizi, sosyo-ekonomik düzeyin bu beceriler üzerideki etkisini ortaya koymak amacıyla tek yönlü çok değişkenli varyans analizi kullanılmıştır. Veri analizi sonucu elde edilen bulgular ışığında; çocukların bilime yönelik motivasyonunun, problem çözme becerileri ile pozitif ve anlamlı ilişkiler sergilediği, bilime yönelik motivasyonun çocukların problem çözme becerilerini yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca, sosyo-ekonomik düzeyin çocukların bilime yönelik motivasyonları ve problem çözme becerileri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Sosyo-ekonomik düzeyi “alt” olan çocukların bilime yönelik motivasyon puanları “üst” düzeydekilere, problem çözme becerisinde ise “orta” ve “üst” düzeydekilere kıyasla anlamlı biçimde daha düşüktür. Elde edilen bulgular, okul öncesi döneminde bilimsel motivasyon ve problem çözme becerilerinin birbiriyle bütüncül bir etkileşim içinde geliştiğini göstermektedir.

The preschool period represents a critical phase in which children are first exposed to scientific concepts and experience their strongest impulses for curiosity and exploration. The motivation and problem-solving skills developed during this stage lay the foundation for subsequent learning experiences. Accordingly, the present study aimed to examine the relationship between science-related motivation and problem-solving abilities in 60–72-month-old children. Employing a quantitative, correlational research design, data were collected from 400 preschoolers using a Demographic Information Form, the “Teacher Rating Scale of Children’s Motivation for Science”, and the “Problem-Solving Skills Scale”. To determine the strength and direction of the association between science motivation and problem-solving skills, multiple regression analysis was performed. Additionally, one-way multivariate analysis of variance (MANOVA) was used to assess the impact of socio-economic status on both variables. The results indicated that science-related motivation was positively and significantly correlated with problem-solving skills and significantly predicted children’s problem-solving performance. Furthermore, socio-economic status exerted a meaningful effect on both science motivation and problem-solving abilities: children from the “low” socio-economic group scored significantly lower on science motivation than those in the “high” group, and lower on problem-solving skills than both the “medium” and “high” groups. These findings suggest that, in early childhood, scientific motivation and problem-solving competencies develop in an integrative and mutually reinforcing manner.