Kamu çevre koruma harcamalarına ilişkin etkinlik analizi: Oecd ülkeleri örneği

Abstract

Çevresel sorunlarla mücadelede kamunun kullandığı araçların başında çevre koruma harcamaları gelmektedir. Bu çalışmanın amacı kamu çevre koruma harcamalarının etkinliğini seçili çevresel göstergeler üzerinden hesaplayarak, elde edilen etkinlik skorlarını belirleyen faktörleri tespit etmektir. 30 OECD ülkesinin 2008-2020 yılları arası çevresel verileri çalışmanın veri setini oluşturmaktadır. Çalışmada yöntem olarak iki aşamalı veri zarflama analizi kullanılmıştır. Analizin ilk aşamasında veri zarflama analizi süper etkinlik modeli kullanılmıştır. Veri zarflama analizinde, ülkelerin kamu çevre koruma harcamaları girdi; karbondioksit emisyonları, yenilenebilir enerji üretimleri, ormanlık alanları, havadaki partikül madde oranları da çıktı olarak kullanılmıştır. Analizin ikinci aşamasında ise elde edilen etkinlik skorlarının bağımlı değişken olarak kullanıldığı klasik panel veri analizi uygulaması yapılmıştır. Panel veri analizinde bağımsız değişken olarak ülkelerin nüfus yoğunluğu, kentleşme, endüstrileşme, kişi başı milli gelir ve birincil enerji yoğunluğu verileri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre OECD ülkelerinin etkinlik skorları ile nüfus yoğunlukları ve birincil enerji yoğunlukları arasında negatif yönlü; kentleşme ve endüstrileşme arasında ise pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Kişi başı milli gelir ile etkinlik skorları arasında ise herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Bu sonuçlara göre şehirleşme ve endüstrileşme ülkelerin çevre koruma harcamalarının etkinliğini artırmaktadır.

Environmental protection expenditures are the primary tools used by the public in combating environmental problems. This study aims to determine the factors that determine the efficiency scores obtained by calculating the efficiency of public environmental protection expenditures on selected environmental indicators. The study’s data set consists of environmental data from 30 OECD countries between the years 2008-2020. Two-stage data envelopment analysis was used as a method in the study. The data envelopment analysis super efficiency model was used in the first stage of the analysis. In the data envelopment analysis, the public environmental protection expenditures of the countries were used as inputs; carbon dioxide emissions, renewable energy production, forest areas, and particulate matter rates in the air were used as outputs. In the second stage of the analysis, a classical panel data analysis was applied, in which the efficiency scores obtained were used as dependent variables. In the panel data analysis, the population density, urbanization, industrialization, per capita national income, and primary energy density data of the countries were used as independent variables. According to the analysis results, it was observed that there was a negative relationship between the efficiency scores of OECD countries and their population densities and primary energy densities, and a positive relationship between urbanization and industrialization. No relationship was found between per capita national income and efficiency scores. According to these results, urbanization and industrialization increase the effectiveness of countries’ environmental protection expenditures.