Bir Değer Yargısı Olarak ‘Vakar’ ve ‘Kibir’ Bağlamında Güray Süngü’nün ‘Kibir’ Adlı Öyküsünün Göstergebilimsel Çözümlemesi

Abstract

Göstergebilim, anlatı çözümlemelerinde çözümleme araçlarını açıklayan, kendi yöntemini ortaya koyan bir çözümleme önerisidir. Klasik öykülerin göstergebilimsel çözümlemeleri belli bir yöntem içinde abartısız, övgüden ve yergiden uzak bir şekilde yapılabilir. Ne var ki çağımızda anlatı teknikleri çok değişmiştir. Kimi anlatıların öykü mü, günlük mü olduğu bile tartışılır duruma gelmiştir. Sözgelimi Cahit Zarifoğlu’nun Yaşamak adlı anlatıları için günlük denilebileceği gibi deneme de denilebilir. Bu anlatılarda şiir de vardır. Güray Süngü’nün Vicdan Sızlar adlı kitabında yer alan öyküler de kendini kolay ele veren klasik öyküler değildir. Bu öykülerde çizgisel bir anlatı yoktur. Öykülerdeki zaman ne çizgisel ne dairesel bir şekille açıklanabilir. Zaman kullanımı çok farklıdır. İronik bir dille zaman kavramı askıya alınır. Yeni evlenen bir kişinin 1 yıl içinde 2 kızı olur; ertesi yıl kızını evlendirir; bir çocuk babasının ölümünden 6 yıl sonra doğar… Evvel Ahir Batın Zahir’deki Kokik 100 yıl sevgilisini bekler. Yine ironik bir dille bürokrasi, aile, toplum eleştirilir. Bu kitaptaki öyküler okuyucuya daha çok Derin Düzey’de bir anlam üretme fırsatı vermektedir. Bu yazıda bir tür hastalık olarak kabul edilebilecek ‘kibir’ ve bir değer olarak ‘vakar’ kavramı açıklanacaktır. Bu çerçevede Güray Süngü’nün adını andığımız kitabında yer alan Kibir adlı öyküsünün göstergebilimsel bir çözümlemesi yapılacaktır.