Yeterince farkında olamadığımız atıl kaynağımız: Doğaltaş ocak ve fabrika atıkları

Abstract

Hem ülkemizde hem de dünyada yapı ve inşaat sektöründe, dekorasyon ve kaplama malzemesi olarak doğaltaş kullanımı gittikçe yaygınlaşmaktadır. Buna paralel olarak da ülkemizdeki doğaltaş üretimi ve bu üretim sırasında ortaya çıkan doğaltaş atık miktarı da her geçen yıl artmaktadır. Örneğin Afyonkarahisar bölgesini ele alacak olursak, burası Türkiye’nin en önemli mermer endüstri merkezlerinden biridir. Yaklaşık 500 mermer işleme tesisi ve 60-70 faal mermer ocağı bulunmaktadır. Afyonkarahisar bölgesindeki tüm bu üretim faaliyetlerinin bir sonucu olarak, doğaltaş ocaklarından yılda yaklaşık 8 milyon 640 bin ton pasa ve fabrikalarından ise yılda yaklaşık 1 milyon ton parça paledyen atık ve 3 milyon ton çamur atık ortaya çıkmaktadır. Bir yılda ortaya çıkan toplam doğaltaş atık miktarı ise yaklaşık 12 milyon 640 bin ton’dur. Bu rakamlar tecrübe ve gözlemlere dayalı tahmini rakamlardır. Ortaya çıkan iri (parça, paledyen) ve toz halindeki bu doğaltaş atıklarının yeniden kullanılabilir hale getirilmesi ekonomik açıdan önemli bir kazanç olduğu kadar çevresel açıdan da bir sorunun giderilmesi anlamını taşımaktadır. Bu çalışmada doğaltaş atıklarının yeniden değerlendirilmesine ilişkin literatürde yapılan çalışmalar ve pratik uygulamalar göz önüne alınarak genel bir derleme ve durum değerlendirmesi yapılmıştır.