F-84 uçaklarının kullanımı: Tarihsel perspektiften bir değerlendirme

Abstract

Bu araştırmada; Amerikan Republic Aviation Corporation tarafından tasarlanarak 1947 yılında dünya sahnesine çıkan, Thunderjet, Thunderstreak ve Thunderflash gibi daha gelişmiş modelleri üretilen, Kore Savaşı başta olmak üzere savaşlarda elde ettiği başarılarla adından söz ettiren, döneminin en gelişmiş savaş uçağı F-84 ele alınmıştır. Özellikle nükleer bomba taşıyabilen, uzun menzilli F-84G modeli ABD tarafından yaygın olarak kullanılmış ve tüm müttefik ülkelere standart jet uçağı olarak dağıtılmıştır. NATO ve Avrupa devletlerinde kullanılan bu uçaklar, 1952 yılında ilk jet av bombardıman uçağı olarak Türk Hava Kuvvetlerinin envanterine girmiştir. Bu dönemde kurulan 9’uncu Ana jet Üs Komutanlığı bağlısı Jet filo komutanlıkları bu uçaklar ile donatılmış, 1952-1980 yılları arasında 841 adet uçak Türk Hava Kuvvetlerinin envanterine dâhil edilmiştir. 1952-1962 yılları arasında bu uçaklar ile kurulan Millî akrotiminin ve 1957-1958 yıllarında oluşturulan Akrep akrotiminin yurt içi ve yurt dışında gerçekleştirdiği uçuşlar ile önemli başarılar elde edilmiştir. Ayrıca bu uçaklar icra ettikleri hava muharebesi, hava savunma ve devriye görevleriyle savaşların sonuçlarına etki etmiştir. Bu uçaklar, Türk Hava Kuvvetleri tarafından 1980 yılında envanter dışına çıkarılmış, 1991 yılında Yunanistan’ın envanter dışına çıkarmasıyla dünyada kullanımı son bulmuştur. Bu araştırmada F-84’lerin; birçok ülke tarafından neden tercih edildiği, özelliklerinin neler olduğu, akrotim faaliyetlerinde nasıl ön plana çıktığı, görev yaptığı savaşların kazanılmasındaki rolünün ne olduğu gibi sorular yanıtlanmıştır.

This research focuses on the F-84, the most advanced fighter aircraft in its series, which debuted on the world stage in 1947 by the American Republic Aviation Corporation and has since produced more advanced models such as the Thunderjet, Thunderstreak and Thunderflash. It is renowned for its past successes in wars, particularly the Korean War. These aircraft, also used by NATO and European countries, entered the Turkish Air Force inventory in 1952 as the first jet fighter-bomber. During this period, the jet squadron commands under the 9th Main Jet Base Command were equipped with these aircraft and between 1952 and 1980, 841 aircraft were added to the Turkish Air Force inventory. Between 1952 and 1962, the National Aerobatic Team, formed with these aircraft and the Scorpion Aerobatic Team, established in 1957-1958, achieved significant successes with their flights both domestically and internationally. Furthermore, these aircraft influenced the outcomes of wars through their air combat, air defense and patrol missions. These aircraft were decommissioned by the Turkish Air Force in 1980 and their use worldwide ended in 1991 when Greece also decommissioned them. This research answers questions such as why F-84s are preferred by many countries, what their characteristics are, how they stand out in aerobatic team activities and what role they played in winning the wars in which they participated.