Kentsel güvenlik ve güvenlik algısı: Afyonkarahisar örneği

Abstract

Kentsel güvenlik, yalnızca suçun önlenmesi ya da fiziksel tehditlerin ortadan kaldırılmasıyla sınırlı değildir. Ekonomik istikrar, barınma güvencesi, etkin ve dayanıklı altyapı, sürdürülebilir ulaşım sistemleri, afetlere hazırlık, toplum sağlığı, gıda güvenliği ve çevresel koruma gibi çok çeşitli boyutları kapsayan bütüncül bir yaklaşımdır. Bu doğrultuda, uluslararası belgelerde de kentsel güvenliğin yalnızca kolluk tedbirleriyle değil, toplumsal refahı ve yaşam kalitesini etkileyen unsurlarla birlikte ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu çalışmada ilk olarak, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi gibi uluslararası kuruluşlar tarafından kabul edilen çeşitli belgeler incelenmiş ve bu belgelerin çok boyutlu kentsel güvenlik yaklaşımına sunduğu katkılar değerlendirilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, söz konusu belgelerin toplumsal kapsayıcılıktan iklim değişikliğine uyuma kadar uzanan çok geniş bir alanda kentsel güvenlik bileşenlerini desteklediği ve bu konularda normatif ilkeler ortaya koyduğu görülmüştür. Ardından, Afyonkarahisar il merkezinde yaşayanların kentsel güvenlik algılarını incelemek amacıyla bir saha araştırması yürütülmüştür. Araştırmada kent sakinlerinin kentsel güvenlik algıları çok boyutlu bir çerçevede ele alınmış ve bu algılar çeşitli sosyodemografik değişkenler açısından karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda, bireysel güvenlikten çevre güvenliğine kadar uzanan toplam 10 alt ölçekten oluşan çok boyutlu bir kentsel güvenlik ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın evreni, Afyonkarahisar Belediyesi sınırları içinde ikamet eden 18 yaş ve üzeri bireylerden oluşmaktadır. Bu kapsamda, kentin 42 mahallesinden en az bir katılımcıya ulaşılmış ve toplam 443 bireyden veri toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiş; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, katılımcıların bireysel güvenlik, konut güvenliği, sağlık güvenliği ve altyapı güvenliğine ilişkin algılarının görece daha yüksek olduğunu; buna karşılık ekonomik güvenlik, ulaşım güvenliği, afet güvenliği ile su ve gıda güvenliği alanlarında ise kendilerini daha az güvende hissettiklerini göstermektedir.

Urban security is not limited to crime prevention or the elimination of physical threats. It is based on a holistic approach encompassing a wide range of dimensions, including economic stability, housing security, effective infrastructure services, sustainable transportation systems, disaster preparedness, public health, food security, and environmental protection. In this regard, international documents emphasize that urban security should be addressed not only through law enforcement measures but also in conjunction with factors affecting social well-being and quality of life. This study first examines various documents adopted by international organizations such as the United Nations and the Council of Europe and evaluates their contributions to a multidimensional understanding of urban security. The analysis shows that these documents support urban security components across a wide range of areas, from social inclusion to adaptation to climate change, and set normative principles for these areas. Subsequently, a field study was conducted to examine the urban security perceptions of residents of Afyonkarahisar city center. The study explored residents’ perceptions of urban security within a multidimensional framework and analyzed these perceptions comparatively across various sociodemographic variables. In this context, a multidimensional urban security scale consisting of 10 subscales, ranging from individual security to environmental security, was employed. The study population consisted of individuals aged 18 and over residing within the boundaries of Afyonkarahisar Municipality. Accordingly, at least one participant was reached from each of the city’s 42 neighborhoods, and data were collected from a total of 443 individuals. The data obtained in the study were analyzed using statistical methods; in addition to descriptive statistics, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses were conducted. The findings indicate that participants’ perceptions of personal security, housing security, health security, and basic infrastructure security are relatively higher, whereas they feel less secure in the areas of economic security, transportation security, disaster security, and water and food security.